In verwarmingssystemen worden meestal drie warmtebronnen gebruikt: grondwater, bodem en lucht. De eerste twee vereisen een extra investering in een systeem om de warmte te onttrekken:
Grondwater: boringen voor het onttrekken en terugvoeren van water naar de watervoerende laag
Bodem: bodemcollector (horizontaal of verticaal)
Een lucht/water-warmtepomp vereist geen extra externe installaties, maar de juiste locatie kiezen is cruciaal. De efficiëntie hangt af van de luchttemperatuur, die gedurende het jaar varieert — in de winter zakt die onder -20 °C en in de zomer stijgt die boven 35 °C.
De basisregel voor het kiezen van een warmtebron is: hoe hoger de brontemperatuur, hoe hoger de prestatiecoëfficiënt (COP) en hoe lager de verwarmingskosten.
Bij het zoeken naar een beschikbare warmtebron moet u altijd beginnen met de bron die de hoogste gemiddelde jaartemperatuur biedt. Als die niet beschikbaar is, worden stap voor stap bronnen met lagere temperaturen overwogen, volgens de onderstaande richtlijnen.
|
Bodem (bodemcollector of aardsonde) |
Water (grondwater) |
Lucht
|
|
| Temperatuur gedurende het jaar | Vrij constant tussen 0 °C en 9 °C. | Constant tussen 9 °C en 13 °C. | Sterk variabel van -20 °C tot +40 °C. |
| Efficiëntie | De doorgaans behaalde COP ligt tussen 4—5. | De doorgaans behaalde COP ligt tussen 4,5—6. | Hangt af van de kwaliteit van de warmtepomp. De COP van Europese fabrikanten ligt tussen 3—5 (goedkope warmtepompen 1,5—3,5). |
| Beschikbaarheid | Overal; voor aardsondes kunnen waterbeschermingsgebieden of ondergrondse holtes (karst) een belemmering vormen. Beschikbaarheid en kwaliteit veranderen niet in de loop van de tijd. | Op sommige plaatsen; waar kwaliteitsvol grondwater beschikbaar is en het geen waterbeschermingsgebied is. Kwaliteit en waterpeil kunnen in de loop van de tijd veranderen. | Overal; minder gebruikelijk in zeer koude klimaten. Beschikbaarheid en kwaliteit veranderen niet in de loop van de tijd. |
| Installatie | Eenvoudig; kan zelfstandig worden uitgevoerd (bodemcollector). Complex; vereist een gekwalificeerd boorbedrijf (aardsonde). Meestal voltooit het boorbedrijf de installatie van de warmtebron, dat wil zeggen dat het de aansluitleidingen tot in het gebouw brengt en de grondwerken afwerkt. De planning en uitvoering moeten zorgvuldig worden voorbereid. |
De zuig- en retourput worden aangelegd door een gespecialiseerd boorbedrijf met de juiste apparatuur. Doorgaans levert het boorbedrijf een kant-en-klare warmtebron, waarbij het de leidingen en kabels van de putten tot in het gebouw brengt en de grondwerken afwerkt. | Eenvoudig; kan zelfstandig worden uitgevoerd met een geschikte ondergrond en aansluiting op de ketelruimte. Complex; uitgevoerd door een aannemer als kant-en-klare oplossing. |
| Duur van de installatie | 1—3 dagen | 1—2 dagen | 1—2 dagen |
| Vereiste vergunningen | Mijnbouwvergunning voor de aardsonde (geregeld door het boorbedrijf). | Watervergunning en mijnbouwvergunning voor putten dieper dan 30 m (geregeld of ondersteund door het boorbedrijf). | Geen speciale vergunningen vereist. Moet voldoen aan de geluidsvoorschriften. |
| Investeringskosten | Gemiddeld voor een bodemcollector, hoog voor een aardsonde. | Gemiddeld | Laag |
| Subsidie | Hoog (de uiteindelijke investeringskosten zijn vergelijkbaar met die van een lucht/water-warmtepomp) |
Hoog (de uiteindelijke investeringskosten zijn vergelijkbaar met die van een lucht/water-warmtepomp) |
Laag |
| Veelvoorkomende fouten en problemen | Verkeerd gedimensioneerde aardsonde of collector voor het gebruik van de warmtebron; lagere warmteopbrengst uit de bodem. |
Slecht aangelegde zuig- of retourput – het water bevat te veel zand, de zuigput draineert niet goed; ondiepe putten (1—4 m) kunnen zeer lage watertemperaturen veroorzaken wanneer sneeuw smelt; het niet opvolgen van de aanbevelingen voor het installeren van inregelafsluiters, waterfilters, manometers en de PIL-module. |
Verkeerde plaatsing, belemmerde luchtaanvoer of -afvoer, ongeschikte locatie, met geluidsoverlast voor buren of slaapruimtes tot gevolg. Verkeerd gedimensioneerd vermogen van de warmtepomp voor de vraag en de klimaatomstandigheden. |
| Warmteopbrengst | Voor 1 kW verwarmingsvermogen is 30—35 m bodemcollector of 15—18 m aardsonde nodig. | Voor 1 kW verwarmingsvermogen is een grondwaterdebiet van 0,23 m³/h nodig. | / |
Speciale warmtebronnen – meer >>
